Bij hormoontherapie denken veel mensen meteen aan de overgang. Maar ook tijdens de zwangerschap en in de maanden na de bevalling maakt het lichaam enorme hormonale veranderingen door.

Bij sommige vrouwen vindt het lichaam vanzelf weer balans. Bij anderen blijven klachten langer aanwezig, ook wanneer de eerste intense pasgeboren fase eigenlijk voorbij zou moeten zijn.
Dat maakt het soms lastig om het verschil te herkennen. Horen deze klachten bij het wennen aan het leven met een baby? Of speelt er iets waar extra ondersteuning bij kan helpen?

Waarom zwangerschap en bevalling zoveel invloed hebben op je hormonen

Tijdens de zwangerschap verandert je hormoonhuishouding sterk. Deze hormonale veranderingen ondersteunen de groei van je baby en bereiden je lichaam voor op de bevalling.
Direct na de geboorte dalen bepaalde hormonen juist heel snel, soms tot waarden die vergelijkbaar zijn met de postmenopauze. Het is een van de snelste hormonale veranderingen die het menselijk lichaam kan doormaken. Het is dan ook begrijpelijk dat dit klachten kan geven, zoals stemmingswisselingen, vermoeidheid en andere postpartum klachten.

Tel daar borstvoeding, gebroken nachten en een herstellende schildklier bij op, en het wordt duidelijk waarom zoveel vrouwen zich een tijd lang niet zichzelf voelen.

Wat gebeurt er precies?

📉 Oestrogeen en progesteron

Tijdens de zwangerschap stijgen oestrogeen en progesteron sterk. Vooral in het eerste trimester nemen deze hormonen snel toe, waarna ze verder oplopen tot hun hoogste niveau in het derde trimester. Na de bevalling dalen ze juist heel snel. Die plotselinge verandering kan bijdragen aan stemmingswisselingen, vermoeidheid en andere postpartum klachten.

🤍 Oxytocine

Oxytocine staat ook wel bekend als het “bindingshormoon”. Tijdens de bevalling stijgt dit hormoon sterk en daarna helpt het bij het op gang brengen van de melkstroom tijdens het geven van borstvoeding.

🍼 Prolactine

Prolactine stijgt tijdens de zwangerschap en speelt een belangrijke rol bij de aanmaak van colostrum en moedermelk. Geef je borstvoeding? Dan blijft dit hormoon actief om de melkproductie op gang te houden.

😵‍💫 Cortisol

Ook cortisol, het ''stresshormoon'', stijgt tijdens de zwangerschap. De waarden zijn meestal het hoogst in het derde trimester en dalen weer na de geboorte van de placenta. Toch kan cortisol in de maanden daarna nog hoger zijn dan vóór de zwangerschap. Dat kan bijdragen aan gevoelens van stress, onrust en stemmingsklachten.

Voor de meeste vrouwen vindt het lichaam na verloop van tijd weer een nieuw ritme. Maar wanneer klachten na de eerste maanden blijven aanhouden, is het goed om daar aandacht aan te geven.

Wanneer postpartum klachten langer aanhouden dan verwacht

Als je ongeveer zes maanden na de bevalling of later nog steeds klachten hebt die niet lijken af te nemen, kan het zinvol zijn om daar met een arts naar te kijken. Denk bijvoorbeeld aan:

• Slecht slapen, ook op nachten waarop je kind wél doorslaapt

• Het gevoel dat je voortdurend ‘aan’ staat en moeilijk kunt ontspannen

• Meer boosheid, angst of paniek dan je van jezelf gewend bent

• Snel overprikkeld raken, bijvoorbeeld in het verkeer of op drukke plekken

• Brain fog die je blijft afdoen als “baby brain”

• Uitgeput wakker worden, zelfs na een volledige nacht slaap

• Je vlak, somber of niet helemaal jezelf voelen

Dat betekent niet dat er iets mis is met jou of dat je iets verkeerd doet. Het kan simpelweg een teken zijn dat je lichaam nog niet volledig in balans is na de zwangerschap en bevalling. Veel vrouwen hopen dat klachten vanzelf verdwijnen, maar als ze blijven aanhouden of veel invloed hebben op je dagelijks leven, is het goed om daar aandacht aan te besteden. Samen met een arts kun je onderzoeken wat er speelt en welke ondersteuning eventueel kan helpen.

Wat de cyclus kan vertellen over klachten

Merk je bijvoorbeeld dat prikkelbaarheid en spanning vooral toenemen in de tweede helft van je cyclus, in de week voor je menstruatie? Dan kan dat wijzen op gevoeligheid voor de natuurlijke stijging en daling van progesteron. Dit soort informatie helpt een arts om beter te beoordelen of hormonale ondersteuning, zoals cyclisch progesteron, mogelijk passend kan zijn.

Andere vrouwen merken juist dat somberheid of vermoeidheid op andere momenten in hun cyclus terugkomt. Er is niet één “juist” patroon. Wat belangrijk is, is de informatie die het geeft. Zo wordt een vaag gevoel van “ik voel me gewoon niet goed” omgezet in iets concreets waar een zorgverlener mee kan werken.

Een cyclus-tracker is een eenvoudige manier om dit inzichtelijk te maken. In de Flouria-app kun je klachten bijhouden naast je cyclus. Zo kom je bij een consult niet alleen met wat jij je kan herinneren, maar met weken aan concrete informatie over hoe je je hebt gevoeld.

Hormoontherapie: wanneer is het passend?

Het is goed om te weten dat hormoontherapie niet voor iedereen de juiste oplossing is. Wat helpt, hangt af van de klachten, de medische voorgeschiedenis en wat er verder in het lichaam speelt.

Soms kan hormonale ondersteuning passend zijn, bijvoorbeeld met progesteron. In andere gevallen is het belangrijk om eerst te kijken naar zaken zoals de schildklier, ijzerwaarden of eventuele vitamine- en mineraaltekorten. En soms ligt de oorzaak ergens anders.

Daarom is dit altijd iets om te bespreken met een gekwalificeerde arts die naar het volledige plaatje kijkt.

Wat mogelijk kan helpen

• Bio-identiek progesteron Dit is vaak een van de eerste hormonale opties die wordt overwogen. Progesteron werkt via natuurlijke routes in de hersenen en kan ondersteuning bieden bij slaap, spanning en angstklachten. Het kan vooral een rol spelen wanneer de menstruatiecyclus weer is teruggekeerd, maar de eisprong nog niet regelmatig plaatsvindt.

• Oestrogeen via de huid Dit kan in de vorm van een pleister of gel. Het kan worden overwogen bij klachten zoals stemmingsklachten, cognitieve klachten, gewrichtspijn of vroeg wakker worden. Als je een baarmoeder hebt, wordt oestrogeen meestal gecombineerd met progesteron.

• Vaginaal oestrogeen Dit is een lokaal aangebrachte crème, tablet of capsule voor klachten zoals droogheid, ongemak of urinewegklachten. Omdat het plaatselijk wordt toegepast, komt er meestal maar een kleine hoeveelheid in de rest van het lichaam terecht.

• Onderzoek naar schildklier, ijzer en vitamines Postpartum schildklierklachten, een laag ijzergehalte of tekorten aan vitamine D of B12 komen regelmatig voor en worden niet altijd standaard meegenomen in postpartum zorg. Als er tekorten of afwijkingen zijn, is het belangrijk dat deze worden herkend en behandeld.

• 
  

Wanneer is het belangrijk om hulp te zoeken?

Sommige klachten die hierboven worden genoemd, zoals aanhoudende angst, paniek, diepe somberheid of boosheid die moeilijk onder controle voelt, kunnen ook signalen zijn van een postpartum depressie of postpartum angststoornis.

Deze klachten komen vaker voor dan veel mensen denken. Ze zijn behandelbaar en zeggen niets over hoe sterk je bent of wat voor ouder je bent. Je hoeft niet te wachten tot zes maanden na de bevalling en je hoeft je klachten ook niet eerst aan je cyclus te koppelen. Als deze gevoelens zwaar op je drukken, neem dan contact op met een zorgverlener.

Heb je gedachten om jezelf of je baby iets aan te doen? Neem dit altijd serieus en zoek direct hulp. Neem contact op met je huisarts, de huisartsenpost of bel 112 bij acute nood.

Hoe Flouria kan helpen

Jij kent jouw lichaam zelf het beste. En als je merkt dat iets niet goed voelt, verdien je meer dan alleen te horen dat het “erbij hoort” na een baby of dat het “gewoon hormonen” zijn.

Bij Flouria helpen we vrouwen begrijpen wat ze ervaren. We kijken naar de samenhang tussen klachten, cyclus, hormonen, bloedwaarden en persoonlijke situatie. Zo wordt duidelijker wat er speelt en welke volgende stap passend is.

Ons postpartum zorgpad biedt ondersteuning op de volgende manier:

1. Plan een vrijblijvende intake Tijdens een eerste gesprek kijkt een zorgverlener samen met je naar jouw klachten en situatie om te beoordelen of Flouria voor Postpartum passend is.

2. Houd klachten en cyclus bij Met onze cyclus-tracker in de Flouria-app kun je jouw klachten een paar weken volgen. Zo ontstaat inzicht in eventuele patronen en wordt zichtbaar of klachten samenhangen met bepaalde momenten in de cyclus.

3. Uitgebreid onderzoek We brengen jouw gezondheid in kaart met bloed- en hormoononderzoek, waaronder oestrogeen, schildklierwaarden, ijzer, vitamine D en B12. Zo krijgen we een completer beeld van wat er mogelijk speelt.

4. Bespreek de resultaten met een arts Tijdens een consult met een gespecialiseerde Flouria-arts worden jouw klachten, onderzoeksuitslagen en mogelijke behandelopties besproken. Samen bekijken we welke aanpak het beste aansluit bij jouw situatie.

5. Een persoonlijk behandelplan Geen lichaam is hetzelfde, daarom stemmen we de behandeling af op jouw individuele behoeften. Als hormoontherapie of andere medicatie onderdeel is van het plan, wordt dit eenvoudig via onze apotheekpartner bij je thuisbezorgd.

6. Continue begeleiding Ook na het eerste consult blijven we betrokken. Je hebt vervolgafspraken met dezelfde arts en kunt via de app eenvoudig contact opnemen met je zorgteam als je vragen hebt of behoefte hebt aan extra ondersteuning.

Herstellen van de hormonale veranderingen rondom zwangerschap en bevalling kost tijd. Maar je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Denk je dat Flouria je kan helpen? Dan nodigen we je van harte uit om een vrijblijvende intake te plannen.

Plan je intake

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bespreek klachten en mogelijke behandelingen altijd met een gekwalificeerde zorgverlener.